KATHAK RAQSI.
Êàthak o’z tabiyatiga ko’raminiatyura kabi 2 o’lchovga ega. U faqat to’gri chizmalar bilan bo’shliqni egallaydi va 3 o’lchovning nafosatini tashkil qilishga harakat qiladi, chunki bu hind o’ymakorligining tuzilishiga hos.Bu raqsda oldinga va orqaga bo’lgan harakatlar mavjud.Inson tanasi bir to’gri chiziq sifatida qabul qilinadi, va faqat medianadan bir necha to’lqinishlar mavjud.Tana ogirligi raqsning birinchi tana ogirligi raqsning birinchi pogonasida asta-sekin bir tekisda tarqatiladi va tizalar bukilmaydi, inson tanasining ko’krak qafasi va bel qismi ham ma’lum,lekinBharatanayam raqsidek, bir butunlik sifatida qabul qilinmaydi,Manipuri raqsidek hech-qachon 2 bo’limga- ko’krak qafasi, va bel qismiga bo’linmaydi.
Yuzning harakatlari ham chegaralangan, lekin katta e’tibor qoshlar harakatiga qaratiladi. Qoshlar harakati- bu raqsning asosiy hususiyati. Kathak raqsida bo’yin harakatlari Bharatanayam raqsi bilan o’hshashligi bor.
Lal Bahadur Shastri nomidagi hind madaniyat markazi Kathak raqsiga o’rgatish doimiy dasturlarini har-ish kuni soat 9 dan to 5.30 gacha o’tkazadi.
Ish rejasi quyidagicha:
Diplom olish 2- yillik Kathak raqsiga o’rgatish.
Nazariya
1) Hind raqslariga kirish.
À) Milliy Hindiston raqslari.
Á) Hindistonning klassik raqs uslublari.
Turli raqs uslublarining farqi va o’hshashligi.
2) ÊATHAK tarihi.
Êathakning 3 turli Gharanak haqida ma’lumot.
3) Kathak raqsida ishlatiladigan mahsus Sum, Ka, Tatkar so’zlarini kiritish.
4) Òàl tushunchasini kiritish.
ÀMALIYOT
À) Chanak orqali Tintal va regitativni kiritish.
B) ÒÀÒÊÀR –( oyoq topillashi) har- hil yenalishda,bittalik, ikkitalik, to’rtalik.
Ñ) ÒHAT – asosiy holat to’gri turish holati. Bilak qoshlar,buyin, butun buyin, tana harakati. Îhang juda sekin bo’lishi mumkin.
D) ÀMAD- Birinchi ko’rinishi, u tufayli raqqos sahnaga chiqadi. U faqat raqs so’zlaridan iborat.
E) SALAMI- Bu Qirol saroyida tabriklash va salomlashish raqsi.
Raqqoslar Qirolni raqs orqali olqishlaydilar, va u Salami sifatida mashur.
F) ÒÎDE- juda kichkina, mittigina kompozisiyalar, ular faqat toza raqs so’zlaridan iborat, yoki, ikkitalik ohangda.
G) Chakkardar Tode- sekin kiradigan kompozisiya, u turli yurish uslublarini chiroyli qo’l va tana harakatlari bilan ko’rsatiladi.
H) BANTH-topillashning bir turi, u aniq matematik hisobda oyoq urushlarini ohangga mos harakat qilishni talab qiladi.
I) Bu raqslar turiga yana qo’shimcha bo’lib, folklore raqslar ham o’rgatiladi.Shunda asosiy qo’l harakatlari ishlatiladi.
ÒÀL DADRA VA KERHERVAGA KIRISH.
2-YIL.
NAZARIYA.
1) Àmaliyotda o’rganiladigan PARAN,ÊÀMSHEVITTA, GATABHAN kabi mahsus so’z bo’yligini kiritish.
2) NRIT’YA,NAT’YA,NRUTTA oràsidagi farq.
3) ÊÀÒHAK to’liqroq tarihi.
Àmaliyot – ÒINAL.
1) ÒÎDE 10 – 4 yil o’rganiladigandan farqli.
2) ÑH. ÒÎDE – 1 yil o’rganiladigandan farqli.
3) PARAN - tabla PAKHAUVAJ tilidan foydalanuvchi kompozisiya.
4) CH. PARAN – Paran, 3 marta Tihay takrorlanadi, va SUM da tugaydi, u yoki uzun yoki qisqa bo’lishi mumkin.
5) GATABHAVA – til orqali so’zlovchi voqealar, faqat ohang yordamida.
6) GHATANIKAS - 1 yil o’rganiladigandan farqli.
7) GHANIKAS – 1 yil o’rganiladigandan farqli.
Êàòhakning ma’noli qismi juda muhim, chunki raqqos so’zlab buradi.
8) BANTH – Òàòêàr òuri. Ëàdi, Prasta mavjud.
9) VANDANA – Hudoga chaqiriq. U asosan raqs boshida ijro etiladi.
10) ÊÀVITTA – ìà’noli qismning ohangli dostoni.
11) ÒÀL ZAPTAL - 10 urin, unda Layakari (turli ohangli),That, Amad, Tode,Ch.Tod, Paran va hokazo.
12) Òaran, Chatarang, Hori, Saragam, larga kirish.Ularning barchasi TAL dan keyin ijro etiladi. Yana, qo’shimcha bo’lib, Kathak raqsi asosida turli raqslar o’rganiladi.
|